Koordynatorzy:
prof. Andrzej Szarata, Rektor Politechniki Krakowskiej
dr Rafał Świerczyński, Prezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Krakowie
dr Maciej Kaczorek, Przewodniczący Zarządu Krajowej Sekcji Kolejowej SITK RP
Andrzej Pawłowski, Prezes Zarządu POLREGIO SA
Szymon Sobczak, Prezes Zarządu Związku Samorządowych Przewoźników Kolejowych
Adrian Furgalski, Prezes Zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR
Stanisław Kracik, Zastępca Prezydenta Krakowa
Ścieżka tematyczna
TRANSPORT W SYTUACJACH KRYZYSU – ELEMENT SYSTEMU OBRONY CYWILNEJ
Panel 1. Mobilność mieszkańców w czasie zagrożenia – rola samorządów i operatorów transportu
- funkcjonowanie transportu publicznego w czasie alarmów i działań wojennych,
- ewakuacja ludności cywilnej i transport służb ratowniczych (doświadczenia z Ukrainy),
- planowanie tras ewakuacyjnych w miastach i gminach, współpraca JST,
- współpraca samorządów, wojska, policji i straży w zapewnieniu przepustowości dróg.
Ścieżka tematyczna
ORGANIZACJA RUCHU I UNIKANIE PANIKI
Panel 2. Unikanie paniki i blokady dróg – zarządzanie mobilnością w sytuacjach nagłych
- psychologia tłumu i komunikacja w kryzysie,
- zapobieganie korkom, blokadom i chaotycznym ucieczkom,
- planowanie korytarzy ratunkowych i tras dla służb,
- wykorzystanie komunikacji miejskiej jako narzędzia kierowania ruchem ewakuacyjnym,
- przykłady z Ukrainy, Turcji, Izraela – jak zapobiegać paraliżowi miast.
Panel 3. Komunikacja kryzysowa z pasażerami i mieszkańcami
- szybkie przekazywanie informacji o zagrożeniach i trasach ewakuacyjnych,
- systemy ostrzegania SMS, tablice informacyjne, aplikacje miejskie,
- rola mediów i samorządowych kanałów komunikacji w unikaniu paniki,
- współpraca operatorów transportu z centrami zarządzania kryzysowego i RCB.
Ścieżka tematyczna
ODPORNA INFRASTRUKTURA TRANSPORTOWA
Panel 4. Transport w warunkach blackoutów i zniszczeń infrastruktury
- utrzymanie transportu publicznego w przypadku przerw w dostawie prądu,
- wykorzystanie generatorów, magazynów energii i pojazdów z napędem spalinowym, konwencjonalnym,
- planowanie systemów awaryjnych zasilania dla tramwajów, metra, sygnalizacji świetlnej,
- współpraca z energetyką i służbami w zakresie szybkiego przywracania funkcjonowania sieci.
Panel 5. Transport elektryczny w kryzysie – jak zapewnić mobilność bez prądu
- budowa lokalnych magazynów energii i stacji awaryjnego ładowania,
- rola transportu spalinowego jako wsparcia awaryjnego systemu miejskiego.
Panel 6. Kolej jako kluczowy system transportowy w warunkach zagrożenia. Zabezpieczenie ciągłości ruchu
- możliwości polskiej infrastruktury kolejowej w warunkach zagrożenia; potrzeby wojska a potrzeby cywilne; możliwości realizacji priorytetów w istniejących realiach infrastrukturalnych; perspektywy zmian,
- zadania i możliwości kolei regionalnych w zakresie transportu ludności i ewakuacji – stan obecny i plany na przyszłość,
- wykorzystanie taboru do transportu zaopatrzenia strategicznego (żywność, woda, paliwa, środki medyczne)
- przygotowanie infrastruktury kolejowej do realizacji zadań na rzecz sił zbrojnych RP i państw sojuszniczych (transport wojsk, sprzętu ciężkiego, amunicji)
- zabezpieczenie ciągłości ruchu na regionalnych szlakach kolejowych w warunkach zagrożenia i na czas W,
- tabor hybrydowy w kolejach regionalnych i ruchu krajowym,
- odporność systemu kolejowego na przerwy w dostawach energii elektrycznej – tabor spalinowy jako element zwiększania bezpieczeństwa na wypadek sytuacji kryzysowych – uwarunkowania zakupu jednostek i ich eksploatacji, bezpieczeństwo dostaw; konieczność posiadania odpowiedniej ilości lokomotyw spalinowych, do których można podczepić zestawy elektryczne w wypadku braku prądu lub zniszczonej trakcji.
- możliwość wykorzystania istniejących jak i nowobudowanych ramp rozładunkowych, bocznic, terminali przeładunkowych.
- potrzeba utrzymywania rezerw taborowych (lokomotywy spalinowe, wagony pasażerskie i towarowe)
- organizacja priorytetów ruchu w sytuacji zagrożenia oraz zdolność zarządzania przepustowością
Panel 7. Bezpieczeństwo transportu kolejowego w czasie zagrożenia
- walka z cyberzagrożeniami, bezpieczeństwo taboru i pasażerów, zabezpieczenie przed atakami hakerskimi,
- ochrona infrastruktury kolejowej jak i taboru jako infrastruktury krytycznej (zabezpieczenie mostów, wiaduktów, tuneli, lokalnych centrów sterowania, podstacji trakcyjnych) przed sabotażem i dywersją rola współpracy Służby Ochrony Kolei z innymi służbami,
- infrastruktura podwójnego zastosowania w zasobach kolei regionalnych; szkolenia pracowników w zakresie zadań obrony cywilnej; współpraca z innymi podmiotami – PSP, WOT,
- szybkie reagowanie na sytuacje krytyczne; zdolność służb kolejowych do szybkiej reakcji i odtworzenia np. torów, wiaduktów, brygady awaryjne, magazyny rezerw materiałowych
- bezpieczeństwo pasażerów, organizacji informacji, kierowanie ruchem ludności na stacjach, współpraca z władzami lokalnymi i centrami zarządzania kryzysowego
- wykorzystanie istniejącej infrastruktury kolejowej (budynków, przejść podziemnych, tuneli) do tworzenia sieci miejsc czasowego schronienia (ukrycia); zabezpieczenie schronów w rejonach stacji kolejowych; bilans otwarcia i możliwości rozbudowy.
- przygotowanie pracowników kolei do zadań obrony cywilnej (szkolenia, procedury alarmowe, współdziałanie z innym jednostkami).
Ścieżka tematyczna
CYBERBEZPIECZEŃSTWO I ZAGROŻENIA HYBRYDOWE W TRANSPORCIE
Panel 8. Cyberataki i sabotaż w systemach transportowych
- zagrożenia dla systemów sterowania ruchem, biletowania, monitoringu i sygnalizacji – doświadczenia MPK Kraków,
- ataki hakerskie na operatorów transportu w czasie wojny (przykłady z Polski, Ukrainy i Niemiec),
- procedury szybkiego odtworzenia działania po cyberataku,
- współpraca z CERT Polska i służbami bezpieczeństwa cyfrowego.
Panel 9. Obrona przed dronami i działaniami hybrydowymi
- wykorzystanie dronów do sabotażu infrastruktury transportowej (kolej, mosty, terminale),
- systemy wczesnego ostrzegania i neutralizacji dronów,
- ochrona strategicznych punktów transportowych (dworce, węzły komunikacyjne),
- planowanie przestrzenne z uwzględnieniem zagrożeń z powietrza i działań hybrydowych.
Ścieżka tematyczna
LOGISTYKA, DOSTAWY I CIĄGŁOŚĆ FUNKCJONOWANIA MIASTA
Panel 10. Zerwane łańcuchy dostaw i logistyka kryzysowa
- utrzymanie zaopatrzenia w żywność, leki i paliwa podczas blokad dróg i przerw w transporcie,
- współpraca samorządów z firmami logistycznymi, wojskiem i strażą pożarną,
- planowanie magazynów rezerw strategicznych w miastach,
- tworzenie sieci awaryjnych korytarzy transportowych.
Ścieżka tematyczna
TRANSPORT, SPOŁECZEŃSTWO I ODPORNOŚĆ SPOŁECZNA
Panel 11. Edukacja i szkolenie mieszkańców – jak zachować spokój w ruchu
- edukacja obywateli w zakresie zachowania podczas ewakuacji i alarmów,
- ćwiczenia symulacyjne dla mieszkańców i operatorów transportu,
- wykorzystanie szkół i instytucji publicznych jako punktów zbiórki i informacji,
- budowanie kultury bezpieczeństwa i zaufania społecznego.
Ścieżka tematyczna
TRANSPORT ELEKTRYCZNY W KRYZYSIE – BEZPIECZEŃSTWO CZY RYZYKO? WNIOSEK O ZŁAGODZENIE ZAPISÓW USTAWY O OBOWIĄZKU ZAKUPU AUTOBUSÓW ZEROEMISYJNYCH
- realne funkcjonowanie transportu zeroemisyjnego podczas blackoutów, cyberataków i zniszczeń infrastruktury,
- doświadczenia miast ukraińskich i europejskich w utrzymaniu mobilności w czasie przerw w dostawach prądu,
- możliwość wprowadzenia zmian legislacyjnych:
- złagodzenie zapisów ustawy o elektromobilności,
- umożliwienie samorządom utrzymywania awaryjnej floty konwencjonalnej,
- rola państwa w finansowaniu magazynów energii, systemów ładowania awaryjnego i hybrydowych rozwiązań napędowych,
- znaczenie elastyczności technologicznej i pragmatyzmu w polityce klimatycznej – bez rezygnacji z celów ekologicznych, ale z uwzględnieniem obronności i odporności cywilnej.